Ken je het gevoel dat je van 1 naar 100 gaat en even niet weet of je wel ergens een stop hebt gemaakt? Dat je je opeens overprikkeld voelt maar je je kort ervoor nog helemaal goed voelde. Ik hoor vaak van mensen met autisme en adhd dat die middenweg soms lastig is om aan te voelen.

---

Voorbeelden hiervan is het voelen dat je je wat minder goed voelt of dat je over een grens bent gegaan. Bij mij kan ik het ene moment me nog goed voelen en vrolijk zijn en een minuut erna kan ik niks meer hebben. Geen opmerking, geen compliment, helemaal niks. Hoe zit dit precies?

Vaak gaat het om het aanvoelen van grenzen. Je begint in het groen, alles is oké en je hebt jezelf onder controle, ga je iets over je grenzen heen dan kom je in oranje. Er zijn dan al signalen dat je even rustig aan moet doen maar wel nog door kan gaan. Blijf je doorgaan en ga je ver over je grens heen dan kom je in het rood. Dan is het nood. Het lichaam reageert direct. Mensen met autisme kunnen de grenzen minder goed aanvoelen door een verminderde interoceptie. Dit is het herkennen van lichamelijke signalen. Ook kunnen niet worden herkend of wordt er een verkeerde betekenis aan gegeven. Zo geeft stress bij mijn buikkrampen maar dit kan ook komen door menstruatie of mijn lactose-intolerantie. Hoofdpijn kan ook een symptoom van over grenzen gaan zijn maar hoofdpijn is wel een veel voorkomend iets. Mensen met autisme hebben vaak ook meer moeten maskeren. Het voldoen aan de verwachtingen van anderen is belangrijk waardoor je eigen signalen niet goed meer herkend. Wat daardoor ontstaat is een verstoorde stressbalans waarin stress normaal wordt en ontspanning gek gaat voelen.

Ook ik heb soms best wel moeite met het herkennen van signalen. Helemaal als ik in een drukke periode zit. Ik ga maar door en als ik dan ga zitten denk ik, oeps ik heb iets te veel gedaan. Was het maar zo dat als je de signalen eenmaal doorhebt je dit altijd wel blijft houden. Maar wanneer het echt te ver is gegaan je lichaam letterlijk stop zegt, is die hele herkenning weer weg. Stap voor stap leer je lichaam weer signalen herkennen. Hoe zorg je er dan voor dat je niet zo vel gaat dat je niks meer kan of dat je zo overprikkeld bent dat je niet meer gezellig kan zijn? Bij mij helpt het als anderen me remmen en ik mijn dagen zo inricht dat ik nog energie kan hebben aan het einde van de dag om wat te gaan doen. Mensen die je kennen weten vaak wel hoe je bent en wat wel/niet kan. En dat het niet meteen erg is als je wel een keer wat minder gezellig bent. De gedachte die ik nu heb is, ik heb het gevoel dat ik het altijd zal hebben en het bij me hoort. Zou ik er soms minder last van willen hebben, ja. Maar hierdoor wil ik ook alles doen om mijn doel te halen, ben ik bereid dingen te doen die ik wil en kan ik makkelijker dingen loslaten als ik iets niet leuk vind. Het geeft me uitdagingen waar ik van leer en wat me ook echt dingen oplevert.